كوه كلمرو 587 در طرف شمال چاه ريگان به فاصلهء نيم فرسخ كوه بسيار بزرگى است موسوم به كلمرو « 1 » . در آن كوه نخيلات و انار و انگور و انجير و بادام و زيتون بسيار است و مالكين آن از رعيّت سفيد آبادانى جمعى ملّا حسين قلندر كلانتر سفيد آبادان [ اند ] و از طرف مشار اليه ملّا على ولد غلامرضا شيب كوهى كدخداى آنهاست و خانوار آنها در ضمن طوايف رودبار گذشت . و در اين كوه شكار كوهى و پلنگ و خرس زياد و علوفهء آن نيز بسيارست و چشمه‌سارهاى مشروب ساختن نخيلات و باغات [ 347 ] ده دوازده چشمه است . قدمگاه ديوان مراد 588 و در اين نقطه قدمگاه و زيارتگاهى است و در عرف عوام گويند علىّ ابن ابى طالب عليه السّلام از اين نقطه عبور فرموده و آن را « ديوان مراد » مىنامند و خدام آن نقطه ده دوازده نفر از رعيّت شيب كوه [ اند ] و از باغات سابق الذكر چند قطعه بر آن وقف است . و از اهالى رودبار و مهنى و ساردويه و جيرفت و غيره همه‌ساله به عزم زيارت جوقه‌جوقه آنجا آمده نذورات مىكنند و خيلى از حاجات و مطالب آنها چنان كه شهرتى تمام دارد برآورده مىشود و كشف و كرامات هم زياد ديده‌اند و متولّى حاليهء آن ملّا سعيدى است . هواى اين كوه نسبت به كهنوج سعيد خان يكى دو درجه بهتر و عبورومرور در آن حدود به‌واسطهء سختى كوه و تنگنائى و سنگلاخى بسيار به نهايت دشوار [ ست ] و طايفين و زائرين محض تحصيل اجر به آنجا مىروند [ و ] سختى راه را متحمّل مىشوند ، و الّا در آن كوههاى سخت به عزم تفرج نمىتوان رفت . از چاه ريگان تا منزل چركويه سه فرسخ و خطش به مغرب و راهش رو به فراز و سنگلاخ است و اطراف راه هم علوفهء اسبى ناياب ، ولى شترى به‌طور ندرت پيدا مىشود و در اين حوالى آهو زياد است . چركويه 589 چركويه چاهى است در وسط جادّه واقع و آبش سبزرنگ و متعفن و بطى الهضم [ است ] و چون آب مزبور را چركن و كثيف ديده چاهش را چركويه ناميده‌اند و اين

--> ( 1 ) - اصل : كلمرد ، چون دو بار ديگر پس ازين به صورت كلمرو آمده اين‌چنين ضبط شد .